ใครที่เป็นสิวบ่อย ๆ คงรู้ดีว่า สิวไม่มีหัว เป็นสิวที่รับมือยากและกวนใจมาก ๆ จะออกก็ไม่ออกสักที นอกจากจะทิ้งรอยแดงไว้แล้ว ยังปูดนูนขึ้นมาเป็นก้อนแข็งใต้ผิวที่ทั้งเจ็บและปวดระบมแทบจะตลอดเวลา จะทาครีมบำรุงหรือลงรองพื้นกลบก็ยังเห็นเป็นตุ่มนูนชัดเจน ทำเอาใครหลายคนเสียความมั่นใจกันไปไม่น้อยเลย แถมยังหายช้ากว่าสิวแบบอื่นอีกด้วย พอเห็นทีไรก็อยากบีบสิวออกให้รู้แล้วรู้รอดกันไปเลย สำหรับใครที่กำลังสงสัยอยู่ว่าเป็นสิวไม่มีหัว นูนๆ ทำไงดี บทความนี้เราจะมาลงรายละเอียดเกี่ยวกับสาเหตุและวิธีจัดการที่ถูกต้อง เพื่อไม่ให้สิวตัวร้ายมาทำลายผิวหน้าของคุณอีกต่อไป
สิวไม่มีหัว คืออะไร?
สิวไม่มีหัว คือ สิวอักเสบชนิดหนึ่งที่เกิดจากการอุดตันของไขมัน เซลล์ผิวที่ตายแล้ว และแบคทีเรียสะสมอยู่ลึกใต้ชั้นผิวหนัง โดยไม่มีทางเปิดออกสู่รูขุมขนด้านบน จึงมองไม่เห็นหัวสิวสีขาวหรือจุดสีดำโผล่ขึ้นมา ลักษณะเด่นจะเป็นก้อนไตแข็ง บวมแดง และปูดนูนใต้ผิว มักมีอาการเจ็บหรือปวดระบมหากสัมผัส สิวประเภทนี้พบได้บ่อยในบริเวณที่มีต่อมไขมันทำงานหนักอย่างช่วง T-Zone ได้แก่ คาง กรอบหน้า และแก้ม
สิวไม่มีหัวเกิดจากอะไร?
สิวไม่มีหัวเกิดจากการสะสมของไขมัน คราบสิ่งสกปรก และแบคทีเรีย C. acnes (Cutibacterium Acnes) ที่เข้าไปอุดตันในรูขุมขนส่วนลึก จนกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันของผิวเกิดการอักเสบบวมแดงอยู่ใต้ชั้นผิวหนังโดยไม่มีหัวหนองเปิดออกมา โดยมีสาเหตุที่กระตุ้นให้เกิดสิวอักเสบดังนี้
- ต่อมไขมันผลิตน้ำมันส่วนเกินมากผิดปกติ: เมื่อต่อมไขมันใต้ผิวทำงานหนักเกินไป จะผลิตน้ำมันออกมาปริมาณมากจนระบายไม่ทันและจับตัวกับเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ อุดตันลึกลงไปในรูขุมขน
- ความแปรปรวนของระดับฮอร์โมน: เมื่อฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen) พุ่งสูงขึ้นในช่วงก่อนมีประจำเดือน ความเครียด หรือช่วงวัยรุ่น จะเข้าไปกระตุ้นต่อมไขมันให้ขยายตัวและเกิดการอักเสบใต้ผิวง่ายกว่าช่วงเวลาอื่น
- แบคทีเรีย C. acnes สะสม: เมื่อรูขุมขนเกิดการอุดตันในสภาวะไร้ออกซิเจน แบคทีเรียชนิดนี้จะเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและกระตุ้นให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดขาวมาต่อสู้ เกิดเป็นก้อนอักเสบ บวมแดง และปวดระบมตามมา
- การผลัดเซลล์ผิวที่ผิดปกติ: โดยทั่วไปแล้วเซลล์ผิวชั้นนอกที่ตายแล้วจะหลุดลอกออกไป แต่ถ้าเซลล์ไม่หลุดออกและสะสมตัวหนาขึ้นจนปิดกั้นปากรูขุมขน จะทำให้สิ่งสกปรกด้านล่างถูกขังอยู่ใต้ผิวหนัง
- สิ่งสกปรกและผลิตภัณฑ์อุดตันผิว: การล้างหน้าผิดวิธี การลบเครื่องสำอางหรือกันแดดไม่หมดจด หรือใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมที่ก่อให้เกิดการอุดตัน รวมถึงใบหน้าเสียดสีกับหน้ากากอนามัยหรือปลอกหมอนที่ไม่สะอาดเป็นประจำ จะกระตุ้นให้เกิดสิวไม่มีหัวง่ายขึ้น
- พฤติกรรมการใช้ชีวิตและพันธุกรรม: สำหรับใครที่นอนน้อย พักผ่อนไม่เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง หรือมีสภาพผิวที่มีแนวโน้มเป็นสิวอักเสบง่ายทางพันธุกรรม สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นตัวเร่งให้เกิดสิวซ้ำ ๆ ในจุดเดิม
สิวไม่มีหัว บีบได้ไหม?
คำตอบคือ ไม่ควรบีบสิวไม่มีหัวออกเองเด็ดขาด เนื่องจากหัวสิวและหนองอยู่ลึกถึงใต้ชั้นผิวหนังและไม่มีรูเปิดออกสู่ภายนอก หากออกแรงบีบเค้นมากเกินไป นอกจากจะไม่ทำให้สิ่งอุดตันหลุดออกมาได้แล้ว ยังทำร้ายผนังรูขุมขนและเนื้อเยื่อรอบข้างจนฉีกขาด ส่งผลให้เชื้อแบคทีเรียและการอักเสบกระจายตัวลึกลงไปกว่าเดิม ทำให้สิวบวมเป่ง ปวดระบมหนักขึ้น หายช้า และเกิดรอยดำฝังลึกหรือหลุมสิวถาวร
สิวไม่มีหัว หายเองได้ไหม?
สิวไม่มีหัวมีโอกาสยุบและหายได้เองก็ต่อเมื่อเป็นสิวอักเสบไม่รุนแรง เพราะธรรมชาติของระบบภูมิคุ้มกันผิวหนังจะค่อย ๆ สลายการอักเสบและฟื้นฟูเนื้อเยื่อใต้ผิวให้กลับสู่ภาวะปกติภายใน 1 – 2 สัปดาห์ แต่หากเป็นสิวไม่มีหัวขนาดใหญ่ บวมแดง และปวดระบมมาก หากปล่อยให้หายเองอาจใช้เวลานานเกินไป แถมยังเสี่ยงที่เนื้อเยื่อใต้ผิวจะถูกทำลายจนเกิดเป็นรอยแผลเป็นลึก แนะนำให้ใช้ยาลดการอักเสบหรือรักษาสิวกับแพทย์เฉพาะทางจะตรงจุดและปลอดภัยกว่า
สิวไม่มีหัว นูนๆ รักษายังไง?
สำหรับวิธีรักษาสิวไม่มีหัวนูน ๆ จะแบ่งออกตามระดับความรุนแรงของอาการอักเสบ หากเป็นไม่หนักมาก สามารถดูแลตัวเองด้วยวิธีประคบอุ่น ทายาลดการอักเสบ และแปะแผ่นดูดซับสิว แต่หากอาการอักเสบรุนแรง จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาสิวกับแพทย์ด้วยการฉีดยาลดการอักเสบเฉพาะจุดหรือการทำเลเซอร์ เพื่อให้ก้อนไตแข็งใต้ผิวยุบตัวลงโดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อรอบข้าง โดยแต่ละวิธีมีรายละเอียดดังนี้
1. ประคบอุ่น
เป็นวิธีดูแลสิวไม่มีหัวในระยะเริ่มต้นที่ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดบริเวณที่อักเสบ ทำให้รูขุมขนขยายตัวและช่วยให้หัวสิวที่ฝังอยู่ลึกเคลื่อนตัวขึ้นมาบนผิวชั้นบนง่ายขึ้น รวมถึงช่วยบรรเทาอาการปวดบวมและก้อนไตแข็งใต้ผิวให้คลายตัวลง วิธีทำให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นบิดหมาดมาประคบเบา ๆ บริเวณที่เป็นสิวครั้งละประมาณ 10 – 15 นาที วันละ 3 – 4 ครั้ง ทั้งนี้ ควรทำหลังล้างหน้าให้สะอาดเพื่อป้องกันสิ่งสกปรกอุดตันซ้ำ และที่สำคัญห้ามกดหรือถูแรง ๆ เพราะอาจกระตุ้นให้ผิวระคายเคืองและอักเสบหนักกว่าเดิม
2. ทายาลดการอักเสบและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
หากประคบน้ำอุ่นแล้วไม่ดีขึ้น แพทย์จะแนะนำให้ทายาลดการอักเสบเพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย C. Acnes และลดอาการบวมแดงใต้ชั้นผิวหนัง ตัวยาที่ใช้ ได้แก่ Benzoyl Peroxide (BP) สำหรับฆ่าเชื้อแบคทีเรียและละลายสิ่งอุดตัน, กรดซาลิไซลิก (Salicylic Acid) ช่วยผลัดเซลล์ผิวและเปิดทางให้รูขุมขนไม่อุดตัน หรือใช้ยาปฏิชีวนะแบบทา เช่น Clindamycin, Erythromycin และ Metronidazole เพื่อลดการอักเสบ วิธีใช้ควรแต้มยาบาง ๆ บริเวณหัวสิวหลังล้างหน้าและเช็ดผิวให้แห้ง ทาวันละ 1 – 2 ครั้ง ทั้งนี้ ไม่ควรทาทั่วใบหน้าเพื่อป้องกันผิวแห้งลอกและระคายเคือง
3. แปะแผ่นดูดซับสิว
แผ่นดูดซับสิวจะช่วยปกป้องตุ่มสิวจากแบคทีเรีย ฝุ่นละออง หรือเผลอเอามือไปแกะเกาจนอักเสบหนักกว่าเดิม สำหรับสิวไม่มีหัวที่ยังไม่เปิดปากแผล ควรเลือกใช้แผ่นแปะสิวที่ผสมกรดซาลิไซลิก (Salicylic Acid) หรือแผ่นแปะหัวเข็มขนาดจิ๋วที่ช่วยให้ตัวยาซึมลงไปลดการอักเสบและละลายสิ่งอุดตันใต้ผิวได้ตรงจุด แทนแผ่นไฮโดรคอลลอยด์ (Hydrocolloid) ที่ใช้ดูดหนอง วิธีใช้ให้แปะลงบนผิวที่ล้างสะอาดและซับแห้งสนิทก่อนลงสกินแคร์ โดยเปลี่ยนแผ่นใหม่ทุก 6 – 12 ชั่วโมง หรือเปลี่ยนทันทีที่แผ่นเริ่มหลุดลอก
4. ฉีดยาลดการอักเสบเฉพาะจุด
เป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ช่วยจัดการสิวไม่มีหัวเม็ดใหญ่ที่ปวดตุบ ๆ และไม่ตอบสนองต่อการใช้ยา โดยแพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กฉีดยาลดการอักเสบกลุ่มสเตียรอยด์เข้าไปในก้อนไตใต้ผิวโดยตรง ทำให้การอักเสบลดลงทันที ส่วนอาการปวดบวมจะค่อย ๆ ทุเลาและสิวยุบตัวลงภายใน 1 – 2 วัน ช่วยป้องกันไม่ให้เนื้อเยื่อใต้ผิวถูกทำลายจนกลายเป็นหลุมสิวลึก ทั้งนี้ ควรเข้ารับการรักษากับแพทย์ในคลินิกที่ได้มาตรฐานเท่านั้น เพื่อป้องกันความเสี่ยงผิวบุ๋มจากการใช้ยาเกินขนาด
5. ทำเลเซอร์รักษาสิว
เป็นหัตถการที่ใช้พลังงานแสงความเข้มข้นสูงยิงลงไปใต้ชั้นผิวหนังเพื่อสยบการอักเสบของสิวไม่มีหัวและควบคุมความมันส่วนเกิน โดยคลื่นแสงเลเซอร์จะเข้าไปฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นต้นเหตุของสิว ทำให้ต่อมไขมันหดตัวและลดอาการบวมแดงปวดระบมได้โดยไม่สร้างบาดแผลบนผิวชั้นนอก เหมาะสำหรับผู้ที่เป็นสิวไม่มีหัวเรื้อรังหรือผู้ที่ไม่ต้องการฉีดสิว แต่ก่อนทำหัตถการนี้ เราแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อน เพื่อเลือกชนิดของเลเซอร์และจำนวนครั้งในการรักษาให้เหมาะกับสภาพผิวของคุณจริง ๆ
สิ่งสำคัญที่สุดในการรับมือกับสิวไม่มีหัวคือความใจเย็น เพราะถ้าคุณเผลอบีบขึ้นมา อาจทำให้สิวอักเสบกระจายตัวลึกลงไปทำลายชั้นผิวจนเกิดแผลเป็น ดังนั้น คุณควรปฏิบัติตามคำแนะนำในการรักษาอย่างเคร่งครัด ทั้งการประคบอุ่น แต้มยาลดการอักเสบ และใช้แผ่นแปะสิวหัวเข็มในระยะเริ่มต้น แต่หากอาการรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ควรชะล่าใจเด็ดขาด แนะนำให้รีบไปปรึกษาแพทย์ผิวหนังทันที ทั้งนี้ก็เพื่อคืนผิวหน้าของคุณให้กลับมาเรียบเนียนอีกครั้ง
